Neem mee!
Overal waar iets wordt worden verbouwd of gekweekt of gemaakt of gebrouwen zie je ze staan: stalletjes langs de weg waar dat alles te koop wordt aangeboden. Eieren, bloemen, eigengemaakte jam, groenten en aardappelen uit eigen tuin. Als koper betaal je niet de hoofdprijs: je krijgt verse waar voor weinig geld.
Voor wie de moeite heeft gedaan al die goederen te produceren is het een leuke bijverdienste. Verkopers gaan ook met hun tijd mee: steeds vaker zie je een QR-code waarmee je betalen kunt. Wie gaat er nou nog zonder smartphone de deur uit? Hooguit een paar behoudende klanten die principieel met contant geld willen betalen: voor hen staat er dan een geldkistje, waarin ze hun geld kunt doen. Heb je niet genoeg bij je dan betaal je een volgende keer wat meer. Kwestie van goed vertrouwen, dat moet niet moeilijk zijn.
Een mens kan toch niet echt genieten van gestolen waar? Ik zou last van m’n geweten krijgen. Zeker, ik maak weer andere fouten – maar zo wil ik niet rijk worden. Veel andere mensen wel: geregeld zie je het geldkistje stevig verankerd aan een tafel. Of een bewakingscamera aan de muur. De betreffende (of beter: getroffen) verkopers zijn door schade en schande wijs geworden. Er zijn namelijk mensen die geld nemen in plaats van geven. Of ze denken dat betalen niet voor hen geldt. Alsof die onbeheerde potten jam en honing met z’n allen staan te roepen: ‘neem ons mee, gratis en voor niks, waarom zou je betalen, er is toch niemand die op ons let!’
Ergens onder Voorhout zette iemand bij de bakken met pioenrozen waaruit herhaaldelijk proletarisch gewinkeld werd een bordje met daarop geschreven ‘HIJ ziet alles!’ Anderen vonden dat godslasterend, maar ik denk dat iets meenemen zonder ervoor te betalen een ergere zonde is. En nee, ook als je niet gelovig bent is stelen fout. Maar gewetens zijn soms van elastiek gemaakt, je kunt er van alles in stoppen en daardoor rekt het behoorlijk uit.
Wie ergens op aangesproken wordt put zich uit in inventieve smoezen. ‘Ik dacht dat niemand het zag - ik dacht dat het een adviesprijs was - dan moet u er maar iemand bijzetten die er heel de dag op let - zet het dan niet zo neer dat iedereen het mee kan nemen…’ Alsof het de schuld is van de verkoper. Maar de wereld zit zo in elkaar dat je voor de meeste dingen betalen moet. En kun je het niet betalen dan neem je het niet mee. Simpel zat. Je kunt ook best eens nee zeggen tegen jezelf.
egbertvanderweide