Voorhouter Bert van Grieken schittert in 40-45, de Musical

Na voetballegende Johan Cruijff heeft de Amsterdamse wijk Betondorp nog een gevierd Nederlander die tot de verbeelding spreekt, de 57-jarige Voorhouter Bert van Grieken die dit theaterseizoen deel uitmaakt van het figurantenensemble van het vorig jaar met de prestigieuze publieksprijs ‘Beste Musical Award 2025’ onderscheiden oorlogstoneelspektakel 40-45, de Musical. In de veelgeprezen, diep indrukwekkend en op waarheid beruste megaproductie van Gert Verhulst van het Belgische productiehuis Studio 100 speelt Voorhouts trots liefst vijf verschillende acterende personages in elf van de vijftien scènes met gevestigde topacteurs als Soy Kroon, Dorian Binders, Isa Hoes en Sjoerd Pleijsier. ‘Elke keer weer applaus van zestienhonderd man, kippenvel!’     

Door Ingrid Langeveld 

Nog amper kan de in Betondorp geboren en opgegroeide Bert, met Johan Cruijff als buurjongen, bevatten in wat voor droomwereld hij is beland. Hij knijpt nog maar eens in zijn wang, neemt een slok van zijn koffie en deelt bevlogen zijn relaas. ‘Laat ik bij het begin beginnen’, trapt de sinds 2004 in Voorhout wonende musicalliefhebber de dialoog af. Hij geeft te kennen dat hij - na de recente verkoop van zijn in Hilversum gevestigd mediaonderneming - in het leven vooral dingen wil doen waar hij plezier uit haalt, én dat de Tweede Wereldoorlog hem mateloos en buitengewoon fascineert. ‘Of ik ‘Soldaat van Oranje - De Musical heb gezien?’, herhaalt hij de vraag. ‘Zeker wel, ik denk wel een keer of vier vijf. Zo aangrijpend, hartverscheurend ook.’ 

Dan… het is april 2025. Op Facebook ontdekt Bert een oproep die hem maar niet loslaat: ‘Figuranten gezocht voor rollen in 40-45, de Musical. Ervaring niet vereist’. Het is precies dat laatste zinnetje dat de voormalig ondernemer ertoe doet. Immers, op een toneelpodium staan - laat staan toneelspelen - heeft hij nooit eerder gedaan. Met als motto ‘ik ga het proberen, ik kom er toch niet doorheen want ik kan niet zingen en niet dansen’ stuurt hij een email. Na nog enige emailcorrespondentie ontvangt hij tot zijn grote verbazing een uitnodiging om op auditie te komen. ‘Wij zoeken mensen voor het zo oprecht en levensecht naspelen van impactvolle scènes’, krijgt de musicalster in wording ter plekke op de theaterlocatie in de Midden Nederland Hallen in Barneveld te horen. Uit de tweeduizend reacties behoort Bert uiteindelijk tot een van de vierhonderd auditiegenomineerden en zit ten langen leste bij de laatste zestig die het theatermusicalseizoen september 2025 - juni 2026 de velerlei figurantenrollen krijgen toebedeeld. ‘Alleen door wie ik ben en puur gewoon mijzelf te zijn ben ik door de audities gekomen’, is Berts stellige overtuiging. ‘En’, ondeugend en gekscherend glimlachend, ‘Ik straal charisma uit.’ 

Een periode van twee maanden lang intensief oefenen en repeteren breekt aan. Bert rijdt menigmaal op en neer naar Barneveld, volgt drama- en schietlessen en is al met al soms wel zes dagen per week in touw. Desalniettemin neemt hij de hele reut voor lief. ‘Het weegt niet op tegen de levenservaring die ik met dit musicalavontuur opdoe en meemaak’, uit hij zich enthousiast. ‘Je weet niet wat je gebeurt. Alles is compleet buiten m’n comfortzone. In het begin is alles dood- en doodeng. En zeker m’n première eind september. Het applaus kippenvel gevend.’

In combinatie met de hoofdrolspelers heeft Bert in zijn figurantenrollen als recreantburger dobberend in een bootje in de vijver in een park, als officier van een Duits soldatenpeloton, als blusser van branden van Joodse winkels, als burgerbargast tijdens een feest, én als een door de Razzia opgepakte en deporteerde rijke burger Jood aan veel mooie scènes mogen bouwen. En ook heel veel speciale momenten mogen beleven. Alhoewel hij prijsgeeft niet een specifiek favoriete scène te hebben, raakt de vaarscène in het park hem in de kern van zijn hart. ‘Tijdens het huwelijksaanzoek komen vliegtuigen overzetten. In een split-second verstoort overdonderd lawaai een ontroerend moment, breekt grootse paniek uit en moet je je overgeven aan en acteren wat er dan gebeurt. Zo heftig! Maar evengoed de  scène met een gesaboteerde trein. Bij het wegrennen word ik neergeschoten… ik val dood op de grond, naast de hoofdrolspeler.’

Bert vertelt dat hij soms wel twee keer drie broeken met bretels over elkaar draagt. ‘Het komt voor dat ik maar veertig seconden de tijd heb om van kostuum te wisselen. Daartegenover staat wel dat ik geen teksten hoef te spreken, enkel maar beeldend figureren.’ Dat neemt volgens het debuterend musicaltalent allerminst weg dat zijn rollen als beeldend acteur er niet toe doen. Integendeel. Bert deelt dat door zowel het productieteam, de hoofdrolspelers als het ensemble elke figurant als volwaardig en onmisbaar wordt gezien. ‘Voorafgaand aan elke voorstelling zit alles en iedereen een kwartier lang bij elkaar in een Company Call’, schetst hij het sterke groepsgevoel en de cohesie. ‘Met elkaar zijn we heel hecht. Iedereen is even belangrijk!’ 

Op de vraag wat acteren in 40-45, de Musical met hem doet staart Bert enkele tellen behoedzaam en zwijgzaam voor zich uit. Dan antwoordt hij: ‘Deze musical is zo intens aangrijpend. Het overweldigende decor, de krachtige meeslepende muziek, vliegtuigen die overzetten, limousines die voorbij rijden, bommen en vuurputten die ontploffen, een trein die wordt gesaboteerd… En ook het innovatieve technische concept met zes afzonderlijk rijdende tribunes en geluid met toegevoegde effecten via individuele koptelefoons voor iedere bezoeker maken dat deze musical Soldaat van Oranje - De Musical zeker wel vier keer overtreft. Een eer om in te mogen meespelen.    

40-45, de Musical vertelt het verhaal van twee broers die na het bombardement van Rotterdam ieder een andere kant van de strijd kiezen. Opgroeiend in een warm nest worden zij elkaars hartsvrienden en niets lijkt hun onafscheidelijke band te kunnen breken. Tot het onvermijdelijke gebeurt: de Tweede Wereldoorlog breekt uit en leidt ertoe dat de broers recht tegenover elkaar komen te staan. Het musicalspektakel is te zien in de Midden Nederland Hallen aan de Thorbeckelaan in Barneveld.